Omurga Kırığı Olursa Ne Olur? Belirtiler ve İlk Etkiler
Omurga kırığı, bu sütunu oluşturan omur kemiklerinden birinin veya birkaçının bütünlüğünün bozulmasıdır. Genellikle yüksekten düşme, trafik kazaları veya şiddetli travmalar sonucu oluşsa da; kemik erimesi (osteoporoz) olan yaşlı bireylerde çok basit bir sarsıntı hatta hapşırma bile kırığa yol açabilir.
Bir omurga kırığı meydana geldiğinde, vücudun verdiği tepkiler kırığın şiddetine ve yerine göre değişir. En yaygın görülen durumlar şunlardır:
- Şiddetli ve Ani Ağrı: Kırılma anında başlayan, hareketle artan ve dinlenmekle geçmeyen keskin bir ağrı en tipik belirtidir.
- Hareket Kısıtlılığı: Omurganın stabilitesi bozulduğu için kişi eğilme, dönme veya dik durma gibi temel hareketleri yapamaz hale gelir.
- Deformite (Şekil Bozukluğu): Özellikle çoklu kırıklarda omurgada kamburlaşma (kifoz) veya yana eğilme görülebilir.
- Nörolojik Kayıplar: Eğer kırık parçaları omuriliğe baskı yapıyorsa; kollarda veya bacaklarda uyuşma, karıncalanma, güç kaybı ve ileri seviyelerde idrar/gaita kontrolünün yitirilmesi gibi ciddi tablolar ortaya çıkar.
Omurilik Yaralanması Riski: En Büyük Tehlike
Omurga kırıklarında asıl korkulan durum kemiğin kırılmasından ziyade, bu kırığın omuriliği zedelemesidir. Omurilik hasar gördüğünde beyinden gelen emirler kaslara ulaşamaz. Bu durum, hasarın seviyesine bağlı olarak bacaklarda (parapleji) veya hem kol hem bacaklarda (tetrapleji) kalıcı felç riskini doğurur. Bu nedenle, omurga kırığı şüphesi olan bir kişi kesinlikle hareket ettirilmemeli ve profesyonel ekiplerce taşınmalıdır.
Tedavi Yöntemleri: Korse mi, Cerrahi mi?
Her omurga kırığı ameliyat gerektirmez. Tedavi planı, kırığın "stabil" olup olmamasına göre belirlenir:
- Konservatif Tedavi: Eğer kırık omurganın bütünlüğünü bozmamışsa ve sinir basısı yoksa; istirahat, özel çelik korseler ve fizik tedavi ile kemiğin kendi kendine kaynaması beklenir.
- Minimal İnvaziv Yöntemler (Kifoplasti/Vertebroplasti): Özellikle kemik erimesine bağlı çökme kırıklarında, kırık omurun içine tıbbi bir çimento enjekte edilerek ağrı dindirilir ve yükseklik geri kazandırılır.
- Cerrahi Müdahale: Kırık parçaları sinirlere baskı yapıyorsa veya omurga kendi yükünü taşıyamayacak kadar dayanıksız hale gelmişse cerrahi şarttır. Bu aşamada "platin" olarak bilinen vida ve rod sistemleri ile omurga sabitlenir.
Omurga kırıkları, erken teşhis ve doğru müdahale ile başarılı bir şekilde tedavi edilebilir. Ancak ihmal edilmesi durumunda kronik ağrılar, kalıcı duruş bozuklukları ve en önemlisi felç gibi geri dönüşü olmayan sonuçlara yol açabilir. Şüpheli bir travma sonrası vakit kaybetmeden bir Beyin, Sinir ve Omurga Cerrahisi uzmanına başvurmak hayati önem taşır.
Kaynak:
https://www.drcanersarikaya.com/omurga-kirigi-ameliyati-hakkinda-bilinmesi-gerekenler/
