SİYASET

Kılıçdaroğlu dünyanın dilinde..

Yabancı basın referandum sonuçlarını yorumlarken Kılıçdaroğlu'nu da değerlendirdi.



Başbakan referandumdan çıkan beklenmedik kadar kolay zaferi kutladı. Gözlemciler oylama öncesinde, Türkiye’deki laik-dinci bölünmesini daha da derinleştirecek ve Erdoğan hükümetini yaklaşan genel seçimler öncesinde harcamaları artırmaya zorlayacak kadar küçük bir zafer beklemekteydi. "Seçmen anayasa değişikliklerine destek verdi, askerler ve hakimler kaybetti" başlığını kullanan gazete, bunun AKP için beklenmedik ölçüde kolay bir zafer olduğunu vurgulayıp, Türkiye'nin büyük bir siyasi dönüşümün eşiğinde olduğunu, değişikliklerin laik kurulu düzeni uysallaştırmayı hedeflediğini belirtiyor.

Sonuçları aynı zamanda CHP lideri Kemal Kılıçdaroğlu'nun mağlubiyeti olarak yorumlayan Guardian, Kılıçdaroğlu'nun oy kullanamayarak daha da küçük duruma düştüğünü savunuyor.

ABD BASINI
Halk oylamasının sonucunu internet sitelerinde ilk sayfadan veren NYT ve WSJ gazeteleri, İstanbul mahreçli haberlerinde, resmi olmayan sonuçlara göre Türklerin anayasa reform paketini büyük farkla kabul ettiklerini ve bunun AK Parti hükümetine büyük destek sağladığını duyurdu.NYT, seçimin hükümet açısından büyük bir zafer olduğunu, pek çok seçmen ve siyasetçi tarafından Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ın hükümeti için bir anlamda güven oylaması olarak görüldüğünü yazdı.

Gazete, halk oylamasını değerlendiren analistlerin "halk oylamasının sonucunun hükümetin gelecek yılki seçimleri kazanma ihtimalini güçlendireceğini ancak aynı zamanda derin şekilde kutuplaşmış ülkedeki keskin ideolojik bölünmeleri daha da güçlendireceğini" düşündüklerini kaydetti.NYT, "Batılı diplomatlar, halk oylaması sonucunun Başbakan Erdoğan'ın iddialı dış politikasını da teşvik edeceğini belirtiyorlar" diye yazdı.WSJ de haberinde, halk oylamasının sonucunun Başbakan Erdoğan'ın "inandırıcı şekilde" kazandığını gösterdiğini, kamuoyu yoklamalarının aksine sonucun az farkla değil büyük farkla "evet" olduğunu bildirdi.

Haberde, ABD Başkanı Barack Obama'nın Başbakan Erdoğan'ı telefonla arayarak halk oylamasına yüksek katılım oranının Türk demokrasisinin ne derece canlı olduğunu gösterdiğini söylediği belirtildi.Ekonomistler ve iş adamlarının görüşlerine de yer verilen haberde, gelecek yılki seçimlerde hükümetin tek parti olarak başa gelmesi yönünde işaretler arayan yatırımcıların Başbakan Erdoğan'a verilen bu açık desteği memnuniyetle karşılamalarının beklendiği ifade edildi.

CNN: "Erdoğan'ın zaferi..."
CNN'in internet sitesinde yer alan haberinde, "referandumun Başbakan Erdoğan ve AK Parti için ses getiren bir zafer" olduğu belirtildi.Anayasa değişikliğinin kadın, çocuk, yaşlı ve engellilere yönelik düzenlemeler getirdiğini ancak en tartışmalı bölümünün yargı sisteminde yapılan değişiklik olduğu ifade edilen haberde, Başbakan Erdoğan'ın bir danışmanının CNN'e "değişikliğin yargının kast sistemini kıracağını" söylediği kaydedildi.

Başbakan Erdoğan'ın anayasa değişikliğinin daha çok özgürlük ve demokrasi getireceğini belirttiğini ancak karşıt görüşlerin de "bu düzenlemelerin Türkiye'nin laik sisteminin altını kazacağı ve Başbakan Erdoğan'a yargının üzerinde çok fazla güç vererek onu modern zamanların sultanı haline getireceği" yönünde olduğu bildirilen haberde "referandumla AK Parti iktidara geldiğinden bu yana sürekli çatışan Başbakan Erdoğan'ın İslami kökenli partisi ile Türkiye'nin laik kurumlarının da tekrar karşı karşıya geldiği" belirtildi.

Los Angeles Times'da Borzou Daragahi imzalı yazıda da referandumla Başbakan Erdoğan'ın büyük bir zafer kazandığı ifade edildi. Yazıda, referandum sonuçlarının Erdoğan için gelecek yılki seçime yönelik itici güç olacağı yorumunda bulunuldu.

Washington Post'un internet sitesindeki haberinde de "referandumdan 'evet' oyu çıkmasıyla Türk halkının askeri dönemin kanunlarını reddettiği" belirtildi.

ABC NEWS
Türk seçmenler ordunun gücünü azaltıp Avrupa Birliği üyeliği sürecini kolaylaştıracak olan tartışmalı reformları onayladı. Ancak bu tartışmalı reformlar İslamcı hükümetin, laik değerlerin bekçisi olarak görülen yargıç atamalarında elini de güçlendirecek.

İNGİLİZ BASINI

DAILY TELEGRAPH
Türk seçmen, ülkenin AB üyeliğini kolaylaştıran ama bir yandan da İslamcı başbakanın gücünü dengeleri bozacak şekilde artıran anayasa değişikliği paketine ezici bir destek verdi.

BBC
Türk seçmen Anayasa değişikliğine güçlü bir destek verdi. Gözlemcilere göre “evetö oyu Erdoğan hükümetinin elini güçlendirecek. .

EURONEWS
Türk seçmen, hayati önemdeki referandumla anayasa değişikliklerine destek verdi. Başbakan Erdoğan ülkenin önemli bir eşikten geçtiğini söyledi. Ancak muhalifler, bu sonuçla AK Parti’nin yargı üzerindeki gücünün arttığını düşünüyor.

THE INDEPENDENT
İngiliz The Independent gazetesi, referandum sonuçlarının Türkiye’yi Avrupa Birliği’ne bir adım daha yaklaştırdığını öne sürdü.

Gazete bugünkü başyazısını Türkiye’deki referandum sonuçlarına ayırdı. 1962 yılından beri AB’ye üye olmaya çalışan Türkiye’nin Batı tarafından yeterince anlaşılamadığını ve bunun üzüntü verici olduğunu savunan gazete, referandum sonuçlarının da bu yüzden Avrupa’da fazla heyecan yaratmadığını yazdı.

Referandumdan çıkan sonucun, ordunun başlıbaşına kanun olduğu, oldukça merkezileşmiş bir yarı demokrasiden Avrupa’daki gibi bir demokrasiye geçişin göstergesi olduğunu kaydeden The Independent, "Ordu mensupları sivil mahkemelerde yargılanamıyor. Generallerin yargı üzerinde büyük etkisi var. Ülkenin ılımlı İslamcı Başbakanı Recep Erdoğan’ın gündeme getirdiği referandumla seçmenden, orduyu yargı denetimine açması ve parti kapatma yetkisini parlamentoya vermesi istendi. Erdoğan’ın muhalifleri geçmişte olduğu gibi bu reformların da arkasında gizli bir gündem olduğunda, yani Erdoğan’ın laik düzeni değiştirmek istediğinde ısrar ediyor" diye yazdı.

Erdoğan’ın kesinlikle dindar olduğunu yazan gazete, buna rağmen gizli anti demokratik niyetleri bulunduğunu gösteren hiçbir kanıt olmadığını savunarak şöyle devam etti:

"Tam tersine, Başbakan’ın Kürtlerle diyaloga girmek gibi girişimleri, kendisinden önceki laiklerin izlediği baskıcı politikalardan uzaklaştığının bir göstergesi. İngiltere uzun zamandır Türkiye’nin AB üyeliğini destekliyor. Ancak maalesef bu görüş ırkçılık ve İslam korkusu gibi nedenlerden dolayı Avrupa’da yeterince destek bulmuyor. Başka gerekçeler öne sürülüyor. Türkiye’nin kulübe üye kabul edilerek Avrupa’daki demokrasi ve insan hakları standartlarını düşürmemesi gerektiği gibi gerekçeler ortaya atılıyor. Referandum sonuçlarıyla birlikte bu gerekçeler artık boşa çıkacak. Türkiye içerdeki güçleneceği gibi, AB üyeliğine kapıları kapalı tutmak isteyen ülkelerin gerekçelerini de ellerinden alacak."

İSRAİL BASINI

JERUSALEM POST
Türk seçmen, hükümetin tam demokrasi yolunda önemli bir adım olarak nitelediği, askeri dönemde hazırlanmış anayasayı değiştirmek üzere sandık başına gitti. Muhalefet ise reformların, yargı bağımsızlığını tehlikeye düşüreceğini iddia ediyor.

ARAP BASINI

EL ARABİYA
Türkler, yargıyı yeniden şekillendirip ordunun gücünü azaltan anayasa değişikliklerini onaylayarak İslamcı kökenli hükümete büyük bir siyasi zafer kazandırdı.

İtalyan Basını: "'Evet', Türkiye'yi AB'ye daha da yaklaştıracak"

İtalya basını Türkiye'de gerçekleştirilen ve anayasa değişikliğini içeren referandum oylamasına geniş yer verdi. Akşam geç saatlerden itibaren basın kuruluşları internet sayfalarında referandum sonuçlarıyla ilgili haberlere yer verilirken, "Evet" sonucunun Türkiye'yi AB'ye daha da yaklaştıracağı iddia edildi.

Corriere della Sera gazetesi internet sayfasında, "Türkiye: Anayasa reformuna Evet" başlığıyla duyurulan haberde, "En önemli kanun değişikliğinde kadın, çocuk, engelli ve yaşlılara yönelik pozitif ayrımcılık var" altbaşlığı kullanıldı. Haberde ayrıca, "Türk seçmenler AKP'nin teklif ettiği, Anayasanın 26 maddesindeki değişikliği onayladı" ifadesi kullanıldı.

La Repubblica gazetesi internet sayfasında ise, "Türkiye'deki referandumu Evet yendi. Anayasa reformlarının önü açıldı" başlığı altında, "Askeriyenin gücü değişecek. Askerler sivil yargılanacak. Yargı değişecek" ifadesinin yanında, "Referanduma Evet diyerek Türkler daha demokrat bir ülke olmayı seçti" iddiası yeraldı.

La Stampa gazetesi referandumu, "Türkiye referandumunu Evet yendi" başlığıyla yayınladı. Gazetenin internet sayfasında "Evet'in başarısı 1960'lardan itibaren sivil hayatı kontrol altında tutan generallerin gücünü azaltacak. AB'ye yakınlaşmak adına demokratik bir adım olacak. Bu galibiyet Erdoğan'ın yeniden seçimleri kazanma ümidini de arttırdı" ifadesi kullanıldı.

İl Sole 24 Ore gazetesi internet sayfasında "Türkiye Başbakan Erdoğan'ın Anayasa değişikliği tercihini ödüllendirdi" başlığı kullanılarak, "Evet'in galibiyeti açık. Erdoğan'ın saldırısındaki hedef askeriyeydi. Askeriye laikliğin tarihi savunucusuydu. Bu referandumda Erdoğan'ın çok istediği iki şey dışarda kaldı. Anayasa Mahkemesi Yargıtay reformunu engelledi. Partilerin yargı kararıyla kapatılması konusu da parlamentodan geçemedi. Bu da partisinin kendisini tam anlamıyla takip etmediğini gösterdiği için Erdoğan'ı çok kızdırdı" ifadesi yeraldı.

Quatidiano Nazionale gazetesi internet sayfasında da referandum "Türkiye referandumunu Erdoğan yendi. Anayasa reformuna Evet" başlığıyla yealdı. Haberin devamında, "Referandumun merkezinde askeriyeye sivil yargı ve kadın erkek eşitliği yeralıyordu" sözleri kullanıldı. Haberde ayrıca Avrupa Genişleme Komisyonu üyesi Stefan Fuele'nin "AB kriterlerini yakalamak için doğru yönde bir adım. Referandum sonucunda Türk halkı reformları desteklediğini gösterdi" şeklindeki görüşlerine de yer verildi.